meren en vulkanen

en een stukje geschiedenis

We hebben de Patagonische woestenij verruild voor een glooiend zuid Duits aandoend landschap. In het groene gras tussen de meren liggen de kenmerkende grote ronde strobalen, grazen zwart-wit gevlekte koeien en staan kasten van huizen. Bij de Chileense eettentjes worden ‘kuchen’ en Kunstmann bier aangeprezen en geregeld komen we langs afslagen met Duits klinkende straatnamen. Na de industriële revolutie zochten vele Duitsers hun geluk in Chili en Argentinië om de economische problemen te ontvluchten die in daardoor waren ontstaan. In Chili was er in die tijd een ‘selectieve immigratiewet’ van kracht. Er was vraag naar ambachtslieden om het zuiden van Chili te koloniseren. Er ontstonden volledig Duitse nederzettingen. Na de eerste en tweede wereldoorlog voegden verschillende gevluchte Duitsers zich bij hen. Op dit moment is 3% van de Chileense bevolking een nakomeling van deze Duitsers.

Nicanor en Paula zijn Mapuche. De Mapuche zijn de inheemse bewoners van het zuiden van Argentinië en Chili. Hun eigen taal, Mapadungun, wordt nog schaars gesproken. Hierin betekend ‘Che’ mensen en ‘Mapu’ van het land. Zowel de sociale verhoudingen als de economie van de Mapuche zijn van origine sterk verweven met de grond die ze bezitten en bewerken. Hieruit kwamen in het verleden al hun levensmiddelen en bezittingen voort. Toen de Spanjaarden tijdens de kolonisatie hen hun land afnamen betekende dat niet alleen een verlies van inkomsten maar ook van hun identiteit. Olie- en gasboringen in de nabijheid van Mapuche gemeenschappen (die net als in noord-Amerika na kolonisatie in reservaten werden geplaatst) leiden soms tot protesten vanuit die gemeenschappen. Deze worden door de politie hard neergeslagen. Op dit moment leven er nog zo’n 900.000 Mapuche in zuid-Amerika, waarvan minder dan de helft nog buiten de steden. Van hun originele cultuur zijn nog maar flarden over.

Terug onderweg naar ons logeeradres willen we even gaan kijken bij het lavaveld van een nabijgelegen vulkaan die slechts 50 jaar geleden nog tot uitbarsten kwam. Bij een pad van houten vlonders dat vanaf de weg het lavaveld in loopt duikt vanuit het niets een jongeman op. Hij biedt ons een korte tour over het pad aan voor 4000 pesos (4 euro). Zelfstandig naar het uitkijkpunt lopen kan voor 2000 pesos. Even ben ik gepikeerd dat hij zomaar een slaatje denkt te slaan uit een openbaar toegankelijk pad. Maar naarmate we verder vragen blijkt dat hij deze vlonder in het zweet zijns aanschijns helemaal zelf heeft gebouwd, op Mapuche land, nadat hij alle vuilnis die mensen hier gestort hadden kruiwagen voor kruiwagen had weggewerkt. Een droom over de vulkaan die hij enkele jaren eerder had heeft hij als volgt geïnterpreteerd: het is zijn taak om bij de vulkaan te gaan wonen en zowel vreemdelingen als de Mapuche (weer) kennis te laten maken met hun cultuur en verbintenis met het land waarop zij leven. Op dit moment woont hij, Christobal, in een tentje tegenover de ‘sendore’ (het vlonderpad). Hij is van plan er een simpel huisje te bouwen. Natúúrlijk willen we nu een tour met deze jongeman! Hij gaat ons voor en vertelt over de mossen die op de lava groeien, laat ons onze fantasie gebruiken om dierfiguren te herkennen in de vreemd gevormde rotsen en overhandigt ons op het uitkijkpunt aangekomen een verrekijker en loep om de vulkaan en het lavagesteente in detail te kunnen bekijken. Bij het licht van de ondergaande zon kleurt de besneeuwde vulkaan roze. Onafgebroken komen er pufjes ‘wolk’ uit de krater. Als we van de vlonder stappen wijst hij ons nog op een bordje in het Mapadungun. De taal, zo zegt hij, wordt van links naar rechts geschreven maar van rechts naar links begrepen/gelezen. Dát heb ik echt nog nergens gehoord! Als we wegfietsen ben ik ontroerd door de toewijding en het enthousiasme van deze jongeman om de Mapuche tradities en cultuur op zijn geheel eigen wijze met anderen te delen.

Als we in Santiago rondlopen schrik ik van de trieste aanblik van de daklozen hier. Sinds Buenos Aires hebben we dat amper nog gezien. Op allerlei plekken in de stad staan tentjes waarin mensen wonen. Als we door een langgerekt park fietsen dat tussen de twee richtingen van een grote straat in ligt kruipt een mengeling van stanken in onze neuzen. Zweet, plas, alcohol… terwijl we tussen vele tentjes en in het gras gelegen mensen door fietsen. Ik zie tegen een boom een meid zitten van een jaar of 10 jonger dan ik. Ze ziet er onverzorgd en ongezond uit. Hoe is ze daar terechtgekomen? Hoe is ze zó geworden? De aanblik doet me pijn, maar ik heb geen idee wat ik hier en nu voor haar en haar lotgenoten zou kunnen doen. Hoe is het mogelijk dat haar leven en het mijne lichtjaren van elkaar af liggen, terwijl we toch allebei ‘gewoon’ een jonge vrouw zijn, wellicht met dezelfde humor, intelligentie, interesses? Ik probeer het van me af te zetten om me niet mee te laten voeren op zulke gedachten tot ik er misselijk en verslagen van wordt. Om mezelf vervolgens te verwijten dat ik het juist ‘gewoon maar’ van me afzet en verder ga met mijn bevoorrechte leven. Natuurlijk is het mooier om alsmaar door Carretera Austral-achtig gebied te fietsen. Toch voelt het goed zo nu en dan ook een kijkje te nemen in het leven in de stad en hoe hard dat kan zijn. Om niet te vergeten dat dát er ook is. En dat we daar, als mensheid, en dus ook ik, iets mee moeten!

Ook als de hulpbehoevenden niet zo schattig en knuffelbaar zijn als deze zwerf-puppies die we met hun moeder in een busstop vonden.
(Iemand gaat zich over ze ontfermen, is ons toegezegd. Hopelijk ook over de minder ‘schattige’ moeder zwerfhond.)

6 gedachten over “Meren en vulkanen en een stukje geschiedenis”

  1. Lieve Hera, wat een PRACHTIG , afwisselend, interessant en openhartig blog, met weer vele oogverblindend mooie fotoos ,
    die me doen afvragen wat ik hier toch doe in het bijna geheel ge -asfalteerde Nederland……
    maar blij dat jij en Paul samen wel jullie grenzen verleggen , op eigen pk “’s ( paardekracht) !
    Heeeeeeeel veeeeeeel lieve groeten van je mamaMia

  2. Die foto’s……pareltjes zitten ertussen. Rijp voor een ‘wall paper ‘.

    Ik denk de pijn te voelen, om te moeten constateren dat de spierkracht van Paul wél is gegroeid. Mannen hebben meer spiermassa. Het is een gegeven en daar zullen we het als vrouw mee moeten doen. Tegelijkertijd zijn vrouwen op andere terreinen sterker ( en jij zéker!) waardoor je een benijdenswaardige – en niet in te halen -voorsprong hebt. Daar moet hij het mee doen. En voor de rest lijkt het dat jullie elkaar mooi aanvullen. Dat is toch dubbel genieten?

    💚🧡Gerdien

  3. Prachtig geschreven, Hera. En blij om je beschrijvingen te lezen met wat er door je hoofd gaat bij het zien op je tocht. Zowel het mooie als het niet zo mooie van het leven in jullie reisgebied en op de planeet. Ik ben ook elke keer verbaasd als ik de 40 km van mijn huis naar Nanaimo op Vancouver eiland fietst en ik zie de tenten van de daklozen en verslaafden in de parken op de straten. En dat in Canada, dat welvarend is en een democratie. Kijk uit naar het volgende stuk dat jullie fietsen. De verhalen brengen vele herinneringen op van de tijd dat ik op de fiets de wereld rondzwierf, zo’n 40 jaar terug. Succes en geniet.

  4. Willie Soeting Bakker

    Wat een prachtige foto’ s en een geweldig fietstocht ik geniet iedere
    keer weer van je verhalen. Ik laat wel weinig van mij horen maar
    ik volg elk verslag. Henk stuurt ze steeds naar mij zodat we
    het allebei rustig kunnen lezen!
    Veel lieve groetjes, Willie Soeting

  5. Zo leuk om te lezen weer en weer in de sferen van Chili te komen! Een jaar geleden fietste ik er zelf nog rond :p Ik herinner me dat enorme slechte ripio naar Cochamo en de ‘jammer de bammer’ bij aankomst in Ensenada, haha.. Heb later ook nog bij Nicanor geslapen – maar dan in off season – en het zijn zulke hartelijke mensen! Gaaf dat jullie ’toevallig’ bij hem uitkwamen. En wat een prachtige foto’s van het gebied! Heerlijk om mee te genieten! Enne, goede keuze van het lichter bepakken voor het noorden.. Ik ben tot La Paz gefietst maar voor deel 2 ga ik echt lichter terug om het ook leuk te houden ipv alleen afzien. Een hele mooie tocht naar het noorden gewenst!

  6. Jaap Van Zoeren

    Fijn om weer eens wat te horen van jullie 👍🏻
    En ook wel fijn dat het zo goed gaat met jullie samen 🤪
    En ook wel een gelukje voor jullie dat jullie precies tussen de branden heen gereisd zijn.
    En misschien is het wat voor jou om over na te denken….de volgende reis een Hike🤪🤪
    Dat is misschien beter voor je middel en alles wat volgens jou te veel uitdijt .
    Doe vooral voorzichtig en kalm aan en geniet van jullie prachtige avontuur.
    Groetjes aan Paul
    Ik kijk weer uit naar zijn Polarsteps.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Scroll naar boven